Ten artykul jest przetlumaczony z jezyka angielskiego.  Aby przeczytac oryginal odwiedz:
http://www.sbaa.org/html/sbaa_latex.html
Serdecznie dziekuje Spina Bifida Association of America za pozwolenie przedruku artykulu.

Informacja o lateks

Lateks, sok z drzewa Hevea brasiliensis, jest uzywany do produkcji przedmiotow medycznych od 1888 roku, kiedy to wyprodukowano pierwsze gumowe chirurgiczne rekawiczki.  W 1989 roku po raz pierwszy zwrocono uwage ze osoby, ktore maja rozszczep kregoslupa moga miec uczulenie na lateks (naturalna guma).  Wedlug wynikow badan krwi i danych historycznych, od 18 do 73 % dzieci i doroslych ktore maja rozszczep kregoslupa jest wrazliwych na lateks.  Objawy alergii moga byc rozne: od zalzawionych i piekacych oczu i/albo kichania i kaszlu, pokrzywki (plamy, wypryski, swedzenie) do spuchnietej tchawicy a nawet do niebezpiecznych zmian w cisnieniu krwi (szok anafilaktyczny).

Chociaz przyczyna alergii na gume u osob ktore maja rozszczep kregoslupa nie jest znana, przypuszcza sie, ze wrazliwosc na lateks rozwija sie wczesnie i jest spowodowana czestym kontaktem z gumowymi produktami uzywanymi w czasie operacji, badan diagnostycznych, kontroli moczu i kalu.

Produkty zawierajace gume ktore dotykaja do skory czy blony sluzowej w ustach, oczach, genitaliach, pecherzu moczowym czy odbytnicy, narazaja osobe na kontakt z lateks.  Powazna reakcja moze tez byc wywolana przez lateks ktory dostanie sie do obiegu krwi.  Byly wypadki groznych uczuleniowych reakcji gdy do robienia dozylnych zastrzykow czy kroplowek uzywano gumowych strzykawek, zatyczek czy IV port (dostep do zyly na dluzszy czas).  Takze puder z balonow czy rekawiczek moze adsorbowac czasteczki lateksu.  Reakcja uczuleniowa moze nastapic poprzez wdychanie czasteczek powietrza w ktorym unosi sie taki puder.  Jedzenie ktore bylo dotykane gumowymi rekawiczkami tez moze spowodowac reakcje uczuleniowa.  Osoby, ktore maja alergie na lateks, moga byc tez uczulone na pewnego typu artykuly spozywcze wlaczajac banany, kasztany, avokado i owoce kiwi.

Chociaz duzo dowiedziano sie na temat uczulen na gume przez ostatnich kilka lat, ten problem dopiero zaczyna byc badany i rozumiany.  Pracownicy sluzby zdrowia, tak jak pielegniarki, lekarze, dentysci, osoby ktore urodzily sie z powaznymi schorzeniami pecherza moczowego i osoby ktore mialy wielokrotne operacje sa tez narazone na uczulenie na gume, chociaz to niebezpieczenstwo nie jest tak duze jak u osob z rozszczepem kregoslupa.

Food and Drug Administration (USA - Rzadowa Agencja Zywnosci i Lekarstw) i Centers for Disease Control (USA - Centrum Kontroli Chorob) badaja problemy zwiazane z alergia na gume naturalna.  Celem biezacych badan jest znalezienie skladnika lateksu ktory wywoluje alergie, rozwoj method produkcji ”bezpiecznej” i nie alergicznej gumy i prawidlowe oznakowanie produktow ktore zawieraja gume naturalna (lateks).

Obecnie, mamy malo wiadomosci o alergii na gume i z pewnoscia nowe informacje wylonia sie w ciagu kilku nastepnych lat i spowoduja ze zalecania zrobione teraz moga byc zmienione.  Poniewaz uczulenie na gume moze zagrazac zyciu, lista biezacych rekomendacji podana jest ponizej.  Zaleca sie, aby osoby ktore maja rozszczep kregoslupa i ich rodziny przedyskutowaly z czlonkami sluzby zdrowia ponizsze rekomendacje.
 

• Wszystkie osoby ktore maja rozszczep kregoslupa powinny byc traktowane jako osoby ktore sa podatne na uczulenia na gume i powinny unikac kontaktu z gumowymi wyrobami szczegolnie w czasie opercji czy innych zabiegow medycznych.  Rekawiczki i cewniki uzywane przy zabiegach powinny byc bez gumy lateksowej.  Produkty zrobione z silikonu, plastyku czy winylu moga byc stosowane zamiast lateksu.

• Osoby, ktore doswiadczyly alergicznej reakcji w czasie operacji czy zabiegow medycznych, powinny rozwazyc noszenie ostrzegajacej branzoletki czy naszyjnika, samo-wstrzykujacej sie adrenaliny, lub sterylnych nielateksowych rekawiczek w razie wypadku i poinformowaniu osrodka zdrowia, szkoly czy przedszkola o uczuleniu na lateks.  Takze zalecana jest konsultacja z lekarzem specjalista od uczulen aby zrobic ewaluacje zagrozenia i potrzebe kuracji przed operacja czy zabiegiem medycznym aby zapobiec reakcji uczuleniowej.  Unikanie wszelkich przyrzadow zawierajacych lateks, szczegolnie na sali operacyjnej, jest mocno zalecane.

Ponizej wymienione sa przedmioty ktore zawieraja lateks i moga byc szkodliwe dla osob ktore maja uczulenie:

• Narzady medyczne np. rekawiczki, cewniki, opaski uciskowe, elastyczne bandaze i opaski, IV port (dostep do zyl na dluzszy czas stosowany przy kroplowkach) fiolki na lekarstwa, tasmy przylepne, plastry.
• Przedmioty domowe ktore moga zawierac lateks: balony, smoczki, stomatologiczne ochronne fartuszki gumowe, gumki (do wlosow), elastyczne ubrania, zabawki na plaze, pilki gumowe, smoczki na butelki, kondomy, krazki maciczne (diaphragms), pieluszki, artykuly plastyczne.

Pamietaj, ze to nie jest pelna lista artykulow zawierajacych lateks.  Zaleca sie, aby osoby ktore maja rozszczep kregoslupa i ich rodziny informowaly sie z czego zrobione sa produkty uzywane przez nich.  Pelniejsza liste produktow mozna otrzymac na zyczenie od Spina Bifida Association of America.

Catherine Shaer, M.D.                                   Elli Meeropol, R.N., M.S.
Director Spina Bifida Program                       Clinical Nurse Specialist
Children’s National Medical Center                Shriners Hospital
Washington DC                                             Springfield MA
USA                                                              USA
 

Ten artykul byl przetlumaczony w lipcu 2000

Masz uwagi i komentarze?
Napisz do:      Kaliny