Ten artykul jest przetlumaczony z jezyka angielskiego.  Aby przeczytac oryginal odwiedz:
http://www.asbah.org/pressure.html
Serdecznie dziekuje Associaciation for Spina Bifida and Hydrocephalus za pozwolenie przedruku ponizszego artykulu.

Jak unikac odlezyn.

U wielu ludzi, ktorzy maja rozszczep kregoslupa, tworza sie od czasu do czasu odlezyny.  Na ogol nie jest to niczyja wina.  Nalezy jednak pamietac, ze jest wiele sposobow zapobiegania odlezynom, ale na poczatku nalezy zrozumiec ich przyczyne.

Przyczyny

 Slaba cyrkulacja krwi ponizej pasa oznacza, ze komorki nie dostaja odpowiedniej ilosci tlenu i skladnikow odzywczych, ani nie moga sie pozbyc swoich odpadow.

System limfatyczny (chlonny) wspoldziala z ukladem krwionosnym w usuwaniu plynow i innych produktow przemiany komorkowej.  Ten proces moze nie byc w pelni wydajny u osob, ktore maja rozszczep kregoslupa, w wyniku czego moze dojsc do skumulowania sie plynu w nogach, co nazywa sie obrzekiem.  Odlezyny moga tworzyc sie bardzo szybko ale wymagaja duzo czasu na wyleczenie.

Neurologiczne problemy zwiazane z rozszczepem kregoslupa powoduja brak czucia albo bardzo male czucie, w wyniku czego osoba chora nie wie, ze powinna zmniejszyc nacisk na dana czesc ciala.

Nie kontrolowane oddawanie moczu i kalu powoduje, ze skora jest jeszcze bardziej wrazliwa poniewaz mocz i kal zawieraja substancje, ktore sa szkodliwe dla skory i moga spowodowac zakazenie.

Zapobieganie

Zmieniaj pozycje
Unies swoje cialo z krzesla co 20 minut i zmien pozycje nog.  Krew bedzie mogla plynac normalnie przez kilka sekund (to wystarczy!).  Jezeli uniesienie sie jest zbyt trudne, sprobuj zmienic pozycje; pochyl sie do przodu lub w prawo, a potem w lewo.

Regularnie sprawdzaj skore
Cale cialo powinno byc sprawdzone wieczorem i rano, czy nie ma znakow zaczerwienienia lub jakichkolwiek innych zmian.  Jezeli zauwazysz zaczerwienienie, ktore znika szybko, gdy zlikwidowany jest ucisk, to nie ma powodu do zmartwienia.  Natomiast pozostajace zaczerwienienie jest pierwsza oznaka tworzacej sie odlezyny.  Nalezy na to miejsce zwrocic szczegolna uwage i nie dopuszczac do zadnego nacisku.  Lusterko na dlugiej raczce jest bardzo uzyteczne przy sprawdzaniu sobie plecow i posladkow!

Dieta
Zdrowa dieta jest konieczna przy zapobieganiu i leczeniu odlezyn.  Odpowiednia ilosc plynow pomaga utrzymac skore elastyczna i nawodniona.  Zwiazki weglowodanow (wystepujace w chlebie, ryzu i kluskach) zapewniaja zdrowe miesnie.  Pozywienie bogate w zelazo, na przyklad szpinak, umozliwi krwi roznoszenie tlenu do wszystkich komorek ciala.  Witamina C i cynk (mineral) pomoga w leczeniu ran, podobnie jak bialko (ktore wystepuje w miesie, rybach i produktach mlecznych).

Noszenie odpowiednich ubran
Unikaj obcislych ubran, twardych szwow, suwakow czy guzikow, ktore moga powodowac niepotrzebny ucisk.  Buty powinny miec dobry rozmiar i byly odpowiednio zalozone.  Uwazaj, przy przenoszeniu sie z krzesla inwalidzkiego, aby nie ciagnac i nie obijac swojego ciala.  Odpowiednie kremy jak Sudocream, Conotrane czy Krem z cynkiem i olejem rycynowym tworza bariere i dzieki temu sa uzyteczne jako zabezpieczenie przed szkodliwym dzialaniem moczu czy kalu.  Nalezy jednak pamietac, ze umycie sie i zmiana ubrania natychmiast “po wypadku” jest konieczna.

Przyjecie do szpitala
Przed zapisaniem sie do szpitala, gdzie bedziesz spedzac wiecej czasu w lozku niz na ogol, uprzedz personel szpitalny, ze potrzebujesz odpowiedni materac.  Jezeli bedziesz miec operacje, personel sali operacyjnej powinien byc zawiadomiony o twoich specjalnych potrzebach.  Zalecana jest wizyta w szpitalu i rozmowa z personelem szpitalnym zanim osoba chora zapisze sie do szpitala.

Jezeli nagle musisz byc przyjety do szpitala, powiadom personel szpitala, ze jestes sklonny do odlezyn.  Szpital powinien zadbac, abys nie byl pozostawiony na przenosnym lozku czy na krzesle inwalidzkim dluzej niz 20 minut bez mozliwosci zmiany pozycji.

Leczenie
W wypadku gdy odlezyna utworzy sie, lekarz czy pielegniarka powinni natychmiast zobaczyc rane, aby ja ocenic i zadecydowac o odpowiednim leczeniu.  Istnieje wiele roznych produktow stosowanych do leczenia odlezyn i jest niemozliwe, aby wszystkie tu wyliczyc.  Ponizsza lista moze sluzyc jako przewodnik:

Jezeli skora jest zaczerwieniona, ale nie peknieta, moga byc stosowane leki Op Site czy Tegaderm, ktore tworza jakby “druga skore,” co nie dopuszcza do dalszego uszkodzenia skory.

Jezeli skora jest peknieta, ale infekcja sie nie rozwinela i rana nie krwawi, mozna stosowac Comfeel, Granuflex czy Allevyn.  Te “plastry” nie powinny byc zmieniane codziennie, chyba ze same zaczna odpadac.

Na glebokie rany nalezy stosowac zel, na przyklad Intrasite czy Granugel.  Te zele sa bardzo dobre, choc moga sie saczyc, wiec gorna warstwa powinna byc zmieniana codziennie albo dwa razy dziennie.  Zele moga byc tez uzywane na zakazone rany.

Powyzej podano tylko kilka przykladow z wielu produktow, ktore mozna znalesc na rynku (o dokladnym ich stosowaniu nalezy zawsze przeczytac na dolaczonej na leku ulotce).  Ta lista nie powinna byc traktowana jako ostateczna.  Association for Spina Bifida and Hydrocephalus (ASBAH) nie reklamuje w tym miejscu zadnego z powyzej podanych produktow.

Najlepsze leczenie polega na unikaniu nacisku na chore miejsce.  Specjalne poduszki i materace sa dostepne na rynku i terapeuta czy pielegniarka sa odpowiedzialni za zalecenie ich choremu.

Jezeli odlezyny odnawiaja sie, nalezy zmienic srodki uzywane do ich zapobiegania, a takze postarac sie o inne, lepsze urzadzenia, jak krzeslo inwalidzkie czy materac.  Nalezy rowniez dolozyc wszelkich staran do przestrzegania diety i uzywania nie uciskajacej odziezy.

Zapobieganie odlezynom - pamietaj
1. Unies sie z krzesla co 20 minut.
2. Zmien pozycje nog w tym samym czasie.
3. Sprawdz skore na calym ciele przynajmniej raz dziennie (lepiej dwa razy dziennie).
4. Jezeli masz problem z moczeniem sie, im szybciej umyjesz sie i zmienisz ubranie, tym lepiej.
5. Badz ostrozny przy przenoszeniu sie z krzesla inwalidzkiego.
6. Odzywiaj sie prawidlowo.  Spozywaj odpowiednia ilosc owocow i warzyw, pij wystarczjaca ilosc czystych plynow.
 
Ten artykul byl przetlumaczony w lipcu 2000

Masz uwagi i komentarze?
Napisz do:      Kaliny