Jest to metoda oprózniania pecherza moczowego za pomoca cewnika - plastikowej rurki z otworkami i zaokraglona koncówka. Polega na wprowadzeniu cewnika do pecherza moczowego poprzez cewke moczowa. Mocz z pecherza wyplywa przez cewnik tak dlugo, az pecherz nie zostanie zupelnie oprózniony. Nastepnie cewnik jest usuwany. Cewnikowanie powtarza sie przynajmniej 4 razy dziennie. U osób które duzo pija, lub o malej pojemnosci pecherza, powinno byc stosowane 6 lub nawet 8razy dziennie. Przy czym czesto ustala sie stala przerwe nocna np. 2000 - 700, lub 2300-700. Po osiagnieciu wprawy cewnikowanie nie zajmuje duzo wiecej czasu niz normalne korzystanie z toalety.
Jak wykonac cewnikowanie:
1. umyc dziecku pupe mydlem, ze szczególnym zwróceniem uwagi na okolice ujscia cewki moczowej (w podrózy lub na wycieczce mozna posluzyc sie chusteczkami myjacymi, przeznaczonymi specjalnie do dzieciecej pupy - powszechnie dostepnymi w sklepach)
2. umyc dokladnie rece woda i mydlem (w podrózy: chusteczki jw., lub butelka z woda i mydlo)
3. ustawic dziecko w dogodnej pozycji do zalozenia cewnika (dla poczatkujacych chyba najlatwiej ulozyc na wznak)
4. dla dodatkowej dezynfekcji mozna przemyc okolice ujscia cewki moczowej roztworem Rivanolum (wacik + pojemnik z roztworem)
5. odpakowac cewnik jednorazowy tak, by nie dotknac rekoma koncówki, która bedzie wprowadzona przez cewke moczowa do pecherza.
6. na koncówke cewnika nalozyc bezposrednio z tubki zel znieczulajacy: Lignocaninum 2% (zel urologiczny)
7. wprowadzic cewnik do cewki moczowej az do wyplywu moczu przez drugi koniec, co upewnia, ze cewnik znalazl sie w pecherzu
8. odczekac, az mocz przestanie wyplywac
9. upewnic sie, czy pecherz zostal calkowicie oprózniony: obrócic cewnik, wprowadzic troche glebiej, troche wyciagnac (starsze dzieci moga konczyc cewnikowanie w pozycji siedzacej lub stojacej, wtedy resztka moczu splywa sila grawitacji)
10. wyciagnac cewnik
Dla czego trzeba cewnikowac:
U osób z rozszczepem kregoslupa w zwiazku z uszkodzeniem, przerwaniem nerwów w obrebie rozszczepu, czesto pecherz moczowy funkcjonuje nieprawidlowo i w naturalny sposób nie mozna go calkowicie opróznic. W pecherzu stale pozostaje mocz, który rozkladany przez bakterie staje sie zródlem infekcji, a czasem przyczynia sie tez do powstania kamieni pecherzowych. Infekcja z pecherza moze rozszerzyc sie do nerek, powodujac roponercze i nastepnie uszkodzenie nerek. Dla tego takie wazne jest regularne i calkowite opróznianie pecherza moczowego. Przerywane cewnikowanie jest wiec metoda zapobiegania infekcji pecherza moczowego i nerek, w konsekwencji chroni przed uszkodzeniem nerek.
Jakie korzysci plyna z przerywanego cewnikowania:
1. zminiejsza sie czestosc infekcji dróg moczowych, infekcje przebiegaja lagodniej i latwiej sie lecza
2. zmniejsza sie czestosc przyjmowania antybiotyków
3. unika sie uszkodzenia nerek i poprawia stan nerek juz w pewnym stopniu uszkodzonych.
4. uzyskuje sie panowanie nad pecherzem, niezaleznosc, czesto nie jest konieczne korzystanie z pampersów czy pojemników na mocz.
O czym jeszcze warto wiedziec:
1. przerywanego cewnikowania moze nauczyc sie kazdy dorosly czlonek rodziny, dzieci mozna uczyc samodzielnego cewnikowania ok. 4 roku zycia.
2. cewnikowanie daje sie wplesc w codzienne zycie: zakupy, wizyty u znajomych, wakacje, przedszkole, szkola itd, tak jak korzystanie z toalety w okreslonych porach.
3. na naszym rynku dostepne sa cewniki jednorazowe z PCW, produkcji krajowej i zagranicznej, typu NELATON, o róznych srednicach. Dla niemowlaków mozna stosowac ( 6 mm, dla starszych dzieci ( 8-10 mm. W awaryjnych sytuacjach mozna wyjatkowo stosowac cewnik ponownie - nalezy go przed uzyciem umyc i wygotowac. Nie jest on wtedy jednak zupelnie odkazony, staje sie po wygotowaniu miekki i trudniej go wprowadzic do pecherza. Cewnikowanie cewnikami wielorazowego uzytku u dzieci daje gorsze rezultaty.
4. warto mierzyc ilosc cewnikowanego moczu, aby zaobserwowac zmiany pojemnosci pecherza dziecka wraz z jego wzrostem, a takze uzyskac informacje o ilosci zalegajacego moczu (np. po siusianiu)
5. dobrze jest cewnikowac dziecko do przejrzystego pojemnika i oceniac wyglad moczu - metny, o przykrym zapachu sygnalizuje infekcje. Nalezy wtedy szybko skontaktowac sie z lekarzem lub wykonac rutynowe badania moczu (badanie ogólne + posiew)
6. przerywane cewnikowanie nie zapobiega calkowicie infekcjiom, nie nalezy zrazac sie niepowodzeniami - w dluzszym okresie czasu daje ono wymierne efekty.
7. dodatkowo aby zapobiegac infekcjom: nalezy pic duze ilosci plynów (przynajmniej 6-8 szklanek dziennie), przyjmowac witamine C, pic sok zurawinowy. Witamina C zakwasza mocz, co ogranicza rozwój niektórych bakterii chorobotwórczych. Sok zurawinowy dziala bakteriobójczo (zakwasza i zawiera substancje bakteriobójcze) - zalecana jest przynajmniej jedna szklanka dziennie. Niektóre firmy farmaceutyczne produkuja równiez tabletki zurawinowe lub syrop zurawinowy, które mozna podawac, jesli dzieci nie chca pic soku.