Ten artykul jest przetlumaczony z jezyka angielskiego.  Aby przeczytac oryginal odwiedz:

http://www.asbah.org/whatishyd.html

Serdecznie dziekuje Associaciation for Spina Bifida and Hydrocephalus za pozwolenie przedruku ponizszego artykulu.

Co to jest wodoglowie?

Wodoglowie jest popularnie nazywane  “ woda w glowie”, chociaz to nie jest prawidlowe okreslenie.  Wodny plyn, znany jako plyn mozgowo-rdzeniowy,  jest bez przerwy produkowany wewnatrz czterech komor mozgowych.   Plyn mozgowo-rdzeniowy normalnie splywa przez waski kanal z jednej komory do nastepnej, a nastepnie wyplywa z mozgu wzdluz rdzenia kregowego.   Plyn mozgowo-rdzeniowy jest asymilowany przez krwiobieg.  Jego ilosc i cisnienie utrzymywane sa w dosc waskiej granicy.  W wypadku gdy kanal wzdluz ktorego splywa plyn jest zablokowany w ktorym kolwiek miejscu, plyn mozgowo-rdzeniowy akumuluje sie wewnatrz komor mozgowych, powodujac ich spuchniecie – i nacisk na otaczajaca tkanki.  Glowa malego dziecka czy niemowlecia powiekszy sie.  W wypadku starszych dzieci czy doroslych, rozmiar glowy nie moze sie powiekszyc, poniewaz kosci czaszki sa calkowicie zrosniete.

Co powoduje wodoglowie?

Wodoglowie jest powodowane nimozliwoscia odsaczania sie plynu mozgowo-rdzeniowego do krwiobiegu.   Sa rozne przyczyny wodoglowia.

Wodoglowie wrodzone

W tym wypadku, dziecko ma wodoglowie od urodzenia.   Nalezy podkreslic, ze to nie znaczy ze jest dziedziczne.  Czesto,  nie wiadomo czym jest spowodowane wodoglowie wrodzone.

Wczesniaki

Dzieci ktore rodza sie przedwczesnie, maja wieksza szanse na rozwiniecie wodoglowia.  Wczesniaki sa duzo bardziej wrazliwe poniewaz ich cialo nie jest w pelni rozwiniete a rozwoj mozgu jest bardzo aktywny.  Obszar ktory jest tuz pod wysciolka komor mozgowych jest szczegolnie wazny -  ze wzgledu na jego duza  aktywnosc, ten obszar jest bardzo mocno ukrwiony.  Naczynia krwionosne sa bardzo delikatne i latwo moga peknac gdy dziecko cierpi na skoki w cisnieniu krwi albo ilosci plynow w systemie.

W wypadku takich komplikacji,  naczynie krwionosne moze peknac i dziecko moze dostac krwotoku.  W niektorych wypadkach, zaskrzepnieta krew przebija sciane naczynia krwionosnego.  Jezeli skrzep zablokuje przeplyw plynu mozgowo-rdzeniowego, dojdzie do rozwoju wodoglowia u niemowlecia.   Blokada moze byc czasowa lub stala.

Rozszczep kregoslupa

Wiekszosc dzieci rodzacych sie z rozszczepam kregoslupa, rodzi sie tez z wodoglowiem.  Oprocz uszkodzenia rdzenia kregowego, moga wystepowac tez nieprawidlowisci w struktorze fizycznej czesci mozgu ktore rozwijaja sie przed urodzeniem.  Plyn mozgowo-rdzeniowy nie splywa prawidlowo.  Cisnienie plynu mozgowo-rdzeniowego powoduje nacisk na mozg poglebiajac problemy jeszcze bardziej.

Inne formy

Inne formy krwotokow, wlaczajac te ktore zdarzaja sie u doroslych osob, moga doprowadzic do tego typu po-krwotokowego wodoglowia.

Zapalenie opon

Zapalenie opon jest infekcja blony pokrywajacej mozg.  Spuchniecie i pozostalosci infekcji moga zablokowac odplyw plynu mozgowo-rdzeniowego doprowadzajac do wodoglowia.  Zapalenie opon moze wystapic w kazdym wieku.

Guzy/Nowotwory

Nowotwory moga byc lagodne albo zlosliwe.  Nowotwor mozgu moze wywolac nacisk na   otaczajaca go tkanke i doprowadzic do slabego splywania plynu mozgowo-rdzeniowego.  Podczas leczenia nowotworu w mozgu, czesto konieczna jest kontrola wodoglowia, ktore moze byc tymczasowe.

Genetyka

Bardzo rzadko, ale zdarza sie, ze wodoglowie jest spowodowane zmianami genetycznymi – czyli jest dziedziczne.

Inne przyczyny

Jest wiele innych, rzadko zdarzajacych sie przyczyn wodoglowia.  Na przyklad schorzenie Dandy-Walker, w ktorym tworza sie cysty wypelnione plynem w systemie plynu mozgowo-rdzeniowego.  W tych wypadkach, wodoglowie jest spowodowane naciskiem cysty na otaczajaca ja tkanke.

Jak jest leczone wodoglowie?

Niektore formy wodoglowia nie wymagaja  specjalnego leczenia.  Inne formy moga byc tymczasowe i nie wymagaja dlugo-trwalego leczenia.   Niestety wiekszosc form wodoglowia wymaga zabiegu chirurgicznego.  Lekarstwa byly uzywane od wielu lat, ale moga miec nieprzyjemne dzialanie uboczne i nie zawsze pomagaja.

Najbardziej popularna metoda jest zalozenie specjalnej zastawki.  Nalezy podkreslic, ze ten zabieg nie leczy wodoglowia, i uszkodzenie tkanki mozgowej pozostaje niezmienione.   Rola zastawki, jest kontrolowanie cisnienia plynu mozgowo-rdzeniowego poprzez umozliwianie odlywu i niedopuszczanie do pogarszania sie sytuacji.  Symptomy wywolane wyzszym cisnieniem plynu zmniejszaja sie, ale inne problemy spowodowane zmianami w mozgu niestety pozostaja.

Co raz czesciej, szpitale specjalistyczne przeprowadzja operacje “ wentrykulostomia komory trzeciej” (Third Ventriculostomy).

Co to jest zastawka?

Zastawka to jest poprostu saczek ktorym plyn mozgowo-rdzeniowy splywa z miejsca gdzie jest zatorowany do krwiobiegu.  Urzadzenie sklada sie z systemu z rurek i zaworow ktore kontroluja szybkosc odsaczania sie plyny i zapobiegaja cofaniu sie plynu.  Zastawka zakladana jest operacyjnie.  Jej gorny koniec jest umieszczony w komorze mozgu, a dolna czesc konczy sie w komorze serca (polaczenie komorowo-przedsionkowe) lub w jamie brzusznej (polaczenie komorowo-otrzewne).  Urzadzenie jest kompletnie zamkniete wewnatrz ciala.  Plyn, ktory splywa do jamy brzusznej, asymiluje sie do krwiobiegu.  W niektorych wypadkach, zastawka konczy sie w zewnetrznej wysciolce pluc (polaczenie komorowo-oplucne).  W wiekszosci wypadkow, zastawki zaklada sie na cale zycie, chociaz poprawki i przebudowy moga byc czasem konieczne.

Czy moga byc komplikacje?

Komplikacje sa na ogol wywolane blokada albo infekcja.  Tylko czasami spowodowane sa mechanicznym uszkodzeniem.  Rurka czy cewnik moze sie stac za krotka ze wzrostem dziecka.  Konieczna jest wtedy operacja aby przedluzyc cewnik.

Symptomy sa bardzo rozne i zaleza od indywidualnej osoby.  Nie ma ograniczone listy objawow na ktore nalezy zwracac uwage.  Nalezy polegac na doswiadczeniu i obserwacji chorego.

Blokada zastawki

Symptomy blokady na ogol rozwijaja sie stopniowo.  Czasem, nastepuje powolna deterioracja w rozwoju i zachowaniu.   Niekiedy,  symptomy sa nagle i intensywne i moga wywolywac bol glowy i wymioty.  Wiele roznorodnych testow moze byc przeprowadzonych aby potwierdzic diagnoze.  W wypadku gdy podejrzana jest blokada w zastawce, nalezy natychmiast skontaktowac sie z lekarzem.

Infekcja zastawki

Symptomy infekcji moga byc rozne w zaleznosci od rodzaju zastawki.  W wypadku polaczenia komorowo-otrzewnego, symptomy sa podobne do blokady zastawki.  Dzieje sie tak dlatego, ze infekcja moze zablokowac koniec cewnika.  Chory, moze miec  podwyzszona goraczke i bol brzucha.  W wypadku infekcji polaczenia komorowo-przedsionkowego, goraczka wystepuje nieregularnie.  Czesto pojawia sie anemia, wysypka i bol w stawach.

W odroznieniu od polaczenia komorowo-otrzewnego, tego typu infekcje czesto sa nie zauwazone przez wiele miesiecy.  Wiele roznych testow moze byc przeprowadzonych aby potwierdzic infekcje.  Nalezy zawsze oddac sie pod opieke lekarska, gdy podejrzewa sie infekcje zastawki.

Jak sa leczone problemy z zastawka?

Blokada zastawki ktora powoduje chorobe naogol wymaga operacji w czasie ktorej cala albo czesc zastawki jest wymieniona.  W wypadku infekcji zastawki, cala zastawka jest wymieniona i pacjent dostaje antybiotyki zanim nowa zastawka jest zalozona.  Nowoczesne terapie antybiotykow, naogol koncza sie sukcesem.

Masz uwagi i komentarze?
Napisz do:  Kaliny